• Musea

      Twente heeft véél meer musea dan u denkt. Ervaar het rijke textielverleden, het boerenleven, techniek of natuur. Bewonder kunst-van-alle-tijden. En leef je uit in bijzondere workshops. Een aanrader voor jong en oud.

    • Reclame in textiel – Spanjaard schittert in Museum Bussemakerhuis

      Reclame in textiel – Spanjaard schittert in Museum Bussemakerhuis

      In het hart van oud Borne staat een uniek rijksmonument: Museum Bussemakerhuis. In dit origineel 18e-eeuws linnenhandelshuis ervaar je hoe de Twentse textielgeschiedenis tot leven komt. De komende maanden is er een extra reden om te gaan: de tentoonstelling De Sterallures van Spanjaard. Een bijzondere reis door de gouden jaren van de Twentse textielindustrie, met marketing en verhalen die je laten glimlachen én nadenken. 

      Grote Straat krijgt publiekstrekker met Stedelijk Museum Almelo

      Grote Straat krijgt publiekstrekker met Stedelijk Museum Almelo

      Het Stedelijk Museum Almelo krijgt een ruimer en representatief onderdak: het Hofkeshuis uit 1775 aan de Grotestraat Noord. Dinsdag 30 mei heeft de gemeenteraad van Almelo ingestemd met het voorstel van wethouder Jan Martin van Rees om dit monumentale pand in classicistische stijl aan te kopen en te verhuren aan het museum.

      Thematentoonstelling “Met vallen en opstaan”

      Thematentoonstelling “Met vallen en opstaan”

      Vorden-Kranenburg- Het jaar 2023 wordt voor het Heiligenbeeldenmuseum een heel bijzonder jaar, omdat dan het 25-jarig bestaan wordt gevierd. Op zaterdag 1 april opent het Heiligenbeeldenmuseum in Kranenburg haar deuren met een tentoonstelling die als thema heeft meegekregen: Met vallen en opstaan.

      Oog in Oog met de Wereld

      Oog in Oog met de Wereld

      Oog in Oog met de Wereld is een confronterende tentoonstelling. Eigenlijk staan we als toeschouwer net zo te kijk als de getoonde portretten. We zien uiteindelijk onszelf, als onderdeel van een onvolmaakte mensheid.

    • Theater

      Twente telt tal van podia, van intiem tot large, van overdekt tot open air. Trots zijn we op artiesten uit de streek die met muziek, cabaret, musical, toneel en revue op de planken staan. En net zo blij met optredens van (inter)nationale toppers. Komt dat zien!

    • Spruijt & Opperman – Verzingeving

      Spruijt & Opperman – Verzingeving

      Verzingeving is het derde avondvullende muzikale cabaretprogramma van Spruijt en Opperman en is van september 2024 t/m mei 2026 in de Nederlandse theaters te zien. 

      Winter Tales – King’s Men haalt Shakespeare naar binnen

      Winter Tales – King’s Men haalt Shakespeare naar binnen

      Theatergroep King’s Men presenteert dit seizoen een nieuwe binnenversie van een van Shakespeares zelden gespeelde stukken. Winter Tales, gebaseerd op The Winter’s Tale, vertelt het verhaal van een jaloerse koning, een tragisch misverstand en een vondeling die door herders wordt grootgebracht.

      Mathieu van Bellen soleert in Brahms’ Vioolconcert

      Mathieu van Bellen soleert in Brahms’ Vioolconcert

      Met een programma vol romantiek en diepe emoties opent Phion, Orkest van Gelderland & Overijssel, het nieuwe concertseizoen. Gastdirigent Michal Nesterowicz leidt het orkest in de Vierde Symfonie van Tsjaikovski langs de belangrijkste thema’s uit het leven van de componist.

    • Kunst

      Kunst is een breed begrip. Eeuwenoud of modern, realistisch of abstract. Twente maakt het zichtbaar in musea, galerieën, (beelden)tuinen, in stad of dorp. Op Twentse bodem spelen zich kleurrijke kunstevents af. Laat u verrassen!

    • Rembrandt in Twente

      Rembrandt in Twente

      In Rijksmuseum Twenthe zijn dit najaar twee bijzondere portretten van Rembrandt van Rijn te zien. Het gaat om intieme schilderijen van Jan Willemsz van der Pluym en Jaapgen Caerlsdr., verwanten van de meester zelf.

      Foto-expositie Birds by Bas – Stedelijk Museum Almelo

      Foto-expositie Birds by Bas – Stedelijk Museum Almelo

      Tot en met zondag 4 januari 2026 is de foto-expositie Birds by Bas te bewonderen in het Stedelijk Museum Almelo. Deze wisselexpositie, die naast de tentoonstelling Koekoek, vogels in de kunst te zien is, toont het werk van fotograaf Bastiaan Brinkman (1996) uit Deventer. Met zijn beelden legt hij de schoonheid én kwetsbaarheid van vogels en natuur vast.

      Enschede – Vrijplaats voor experiment

      Enschede – Vrijplaats voor experiment

      Rijksmuseum Twenthe presenteert de tentoonstelling Enschede. Vrijplaats voor experiment , een eerbetoon aan 700 jaar Enschede, een stad die onlosmakelijk verbonden is met kunst. De tentoonstelling laat zien hoe Twente, ooit een regio met nauwelijks culturele wortels, uitgroeide tot een broedplaats voor moderne en conceptuele kunst.

      TOSCAANS LICHT

      TOSCAANS LICHT

      Bij de Twentse kunstenaar Gerard Kokhuis raakt de prachtige Italiaanse streek Toscane al vele jaren een gevoelige snaar.  Hij vatte zijn gevoelens en waarnemingen samen in een reeks schilderijen, waarin het bijna tastbare Toscaanse licht overal van grote invloed is.

    • Cultuur

      Twente koestert zijn cultureel erfgoed. Het paasvuur, oogstfeest, boer’nbrufte, oude ambachten, we houden het levend. En onder elkaar spreken we graag dialect. Dat hoort bij onze identiteit. Die we overigens wél in een eigentijds jasje durven steken.

    • Skybox in de kraamkamer

      Skybox in de kraamkamer

      De Haaksbergse schaapskudde is weer weg uit haar werkgebied het Haaksberger Veen. Via de randweiden van de boeren gaan de schapen langzaam aan op weg naar de schaapskooi aan de Schapendrift. In de eerste week van januari 2026 verwachten wij de geboorte van het eerste lammetje, waarna er hopelijk nog ongeveer 400 volgen tot eind maart.

      Kaliber organiseert een gratis open lesweek voor iedereen!

      Kaliber organiseert een gratis open lesweek voor iedereen!

      In de week van 19 januari tot en met 24 januari 2026 organiseert Kaliber Kunstenschool de MeeMaakWeek. Tijdens deze open lesweek kan iedereen gratis deelnemen aan diverse groepslessen in Almelo, Enschede, Oldenzaal, Wierden en Tubbergen.

      Korte cursussen bij Kaliber: snel, creatief en verrassend leuk

      Korte cursussen bij Kaliber: snel, creatief en verrassend leuk

      Wie in korte tijd iets nieuws wil uitproberen, zit bij de korte cursussen van Kaliber helemaal goed. Je duikt een paar weken lang in een nieuwe creatieve vaardigheid: van illustreren tot schilderen in het tempo van een snelkookpan, of in een gezellige groep de leukste nummers leren spelen op de gitaar.

      Proef, probeer en ontdek tijdens de MeeMaakWeek bij Kaliber

      Proef, probeer en ontdek tijdens de MeeMaakWeek bij Kaliber

      Altijd al willen weten of er een danser, schilder of zanger in jou schuilt? Of misschien gewoon benieuwd wat er gebeurt als je een stuk klei, een penseel of een gitaar in handen krijgt? Dan is de MeeMaakWeek bij Kaliber hét moment om het uit te proberen. Van 19 tot en met 25 januari 2026 kun je op de locaties in Almelo, Enschede, Oldenzaal, Tubbergen en Wierden gratis meedoen met allerlei groepslessen.

      Henk houdt Kaliber draaiende – en zoekt versterking!

      Henk houdt Kaliber draaiende – en zoekt versterking!

      Kaliber Kunstenschool is trots op betrokken vrijwilligers zoals Henk, wil jij net als Henk een steentje bijdragen in Almelo, Enschede of Oldenzaal? Of ben je benieuwd wat vrijwilligerswerk bij Kaliber jou kan brengen? Bekijk de verschillende vrijwilligersvacatures op de website

  • Archief

‘Tukkerspotten’ ontbloot de ziel van het Twentse volk

sep 20, 2022 | Cultuur, Enschede

“We moeten hier eens wat vaker met de vuist op tafel slaan”
Dé Tukker, die bestaat niet. Maar dat we er in Twente een eigen levensstijl op na houden staat buiten kijf. Martin ter Denge (oet Riessen) schreef er een boek over: Tukkerspotten. De Twentse volksaard – van A(ccent) tot Z(wijgen) – weerspiegeld in 60 korte verhalen. Grappig, maar tussen de regels door proef je irritatie. De auteur roept Tukkers op om samen te strijden voor het behoud van de Twentse taal en identiteit. “Daar zijn we met z’n allen verantwoordelijk voor!”

tekst Betty Morsinkhof | fotografie Gerieke Pluimers

Tukkerspotten gaat over alcohol, beunen, carbid en Finkers. Over knooien, minderwaardigheidscomplex, noaberskop, queer, vlöggelen, Wilmink en zwijgen. En ja, er komt een aantal clichés voorbij. Die sóms blijken te kloppen en sóms wat genuanceerder liggen. Martin ter Denge (36) belicht de streekeigen thema’s van meerdere kanten. “Relativeren hè. Ook typisch Twents. Het heeft een eigen hoofdstuk.”

Sleutelstuk
Het hoofdstuk Nedersaksisch is uitgebreider. Volgens Ter Denge ‘het sleutelstuk dat alles verklaart’. “Ik ben ervan overtuigd dat onze taal onze kijk op en onze houding in de wereld vormt, waarin al onze fratsen zijn ontstaan. Of zoals de filosoof Wittgenstein het zegt: ‘De grenzen van mijn taal zijn de grenzen van mijn wereld.’ Je taal en hoe je op anderen reageert, dat is je identiteit”, vervolgt hij. “Mijn oaldersproake is Twents. Maar thuis moesten we ‘netjes Nederlands praten’. Want ja, volgens de rest van Nederland is Twents lelijk, dom. En dus is het slecht voor je. Iets om je voor te schamen. Lelijk? Mijn ouders heb ik nooit lelijk horen praten. Lelijk zegt iets over de boodschap, niet over de taal.”

Wen er maar aan
Martin ter Denge studeerde in Utrecht, Engelse Taal & Cultuur en Interculturele Communicatie. “Op de universiteit wordt veel Engels gesproken. Dan valt het niet zo op. Maar daarbuiten praat je Nederlands. En dan was het al gauw ‘hé Herman Finkers’.” Hij trok zich er niets van aan. “Je accent wegstoppen, dat gaat niet lukken. Ik duw het iedereen onder de neus. Ze wennen er maar aan!” Uit deze houding is een soort activisme geboren. “Het heeft ook te maken met mijn gevoel voor rechtvaardigheid. Wat doe je als anderen onzin over jou vertellen? Ga je jezelf er dan naar gedragen of ga je het rechtzetten? Dat laatste dus!”

Wereldtaal
Het Twents lijdt aan achterstallig onderhoud. Door te eisen dat er Nederlands wordt gesproken is de jongere generatie de kans om plat te praten ontnomen. Herman Finkers zei het al: “De waardering voor het Twents is nog nooit zó groot geweest als nu, maar er is ook nog nooit zó weinig plat gepraat.” Een taal die je niet gebruikt is gedoemd te verdwijnen weet Ter Denge. Samen met andere gedreven Tukkers maakt hij zich sterk om dat te voorkomen. “We moeten hier eens meer met de vuist op tafel slaan. Er is een andere manier van denken nodig. Plat praten in het leven van alledag, dát moeten we met z’n allen normaal gaan vinden. Op school, in winkels. Gewoon met het idee dat het mág. Plat is trouwens niet alleen van hier, hè. Nedersaksisch wordt in minstens drie landen gesproken. Dan geeft de taal wél een andere statuur. Nedersaksisch is een wereldtaal. Dat kun je niet zomaar aan de kant zetten als ‘dom’.”

Anekdotisch bewijs
Terug naar zijn boek… Hoe reageren mensen op bepaalde dingen? En waarom? Dat interesseert hem mateloos. Wat Martin ter Denge door de jaren heen signaleerde, sloeg hij op. Al die aantekeningen vormden de basis voor Tukkerspotten. “Het is een soort anekdotisch bewijs. Ik houd Tukkers een spiegel voor, confronteer ze met hun eigen stereotypen. Maar dat we dingen anders doen dan de rest van ons land maakt ons niet minder.” Hoewel geestig geschreven, proef je hier en daar een venijnige ondertoon. “In Twente lachen we alles een beetje weg, gooien er wat zelfspot tegenaan, halen onze schouders op. En zwijgen, ook typisch Twents. Maar laten we niet wegkijken voor de rottigheid die hier aan de hand is.”

Dinkel en Regge
Neem de eerste regels van het Twentse volkslied: ‘Er ligt tussen Dinkel en Regge een land, ons schone en nijvere Twente…’ Volgens Martin ter Denge zou ‘Er ligt rond de Dinkel en Regge een land, ons broze en bijtende Twente’ de lading beter dekken. “Het lijkt zo mooi, dat Twentse landschap met zijn kronkelende riviertjes. Waar de NAM haar chemisch afval injecteert in lege zoutcavernes. En dan moet Finkers er aan te pas komen om het tij te keren.” Ook zijn eigen woonplaats spaart hij niet: ‘In Rijssen mag je jezelf zijn, als je maar net zo bent als ons’. Aangedaan vertelt hij hoe eerder dit jaar een goede bekende uit de kast kwam. “Eindelijk durfde hij, na jarenlang te hebben geworsteld. Verschrikkelijk! Het gaat goed met ‘m hoor. Hij is nog steeds dezelfde kerel.” Zijn blik dwaalt even af, de verte in. “Kijk, ik mag graag lachen en ouwehoeren. Maar wat ik zeg in Tukkerspotten is een heel serieuze zaak.”

martinterdenge.nl

Lees de krant als PDF

januari

14janGehele dagVoorstelavond Buutacademieo.l.v. Thijs Kemperink

14janGehele dagSweet Caroline TourNeil Diamond Memories

14janGehele dagDe grote Un, Dos, Stress CarnavalsspecialRemy Evers, Marco Lopes en Thijs van de Meeberg

14janGehele dagThe penguin lessonsFilmhuis Hengelo

15janGehele dagBOUKE ROCKS ELVIS (reprise)Bouke en de ElvisMatters Band